موضوعات، سبك طرح دروس پیشدانشگاهی و نگارششان و حتی اهداف پیشروی مولف محترم كتاب كاملا با مباحث سال دوم و سوم متفاوت است و اگر بخواهیم با همان نگاه سال سوم خود به این كتاب بنگریم با مشكل مواجه خواهیم شد. دین و زندگی پیشدانشگاهی در نیم سال اول مبتنی بر مطالبی است كه در وهله اول فهم آنها در اولویت قرار دارد و پس از تفهیم و درك آن مباحث است كه به بررسی نكات عینی داخل كتاب میپردازیم.
ما شش درس پیشروی خود داریم كه در چینشی منطقی از درس نخست تا درس آخر آن با یكدیگر مرتبط هستند، بهطور مثال اگر ما نكات پیرامون ذات خداوند را در درس اول متوجه نشویم نمیتوانیم توحید ذاتی در درس دوم را فرا بگیریم و به تبع آن در فهم توحید افعالی نیز با مشكل مواجه میشویم، اگر این مباحث مربوط به توحید نظری (ذاتی - افعالی - صفاتی) را یاد نگیریم. فهم مطالب درس سوم كه نتیجه آنها میباشد مشكل میگردد و عدم تسلط بر توحید عبادی در درس سوم نقص یادگیری اخلاص در بندگی در درس چهار را در بر دارد و در آن هنگام است كه توبه و بازگشت به این توحید عبادی برای ما در درس پنجم نامفهوم میگردد. همچنین عدم تسلط بر توحید افعالی و رابطه اختیار انسان با افعال خداوند سبب آن میگردد كه مهمترین درس این كتاب، یعنی قضا و قدر الهی در درس ششم را از دست دهیم. لذا ضروری است كه به نكات زیر در باب هر درس دقت فرمایید:
درس یكم: این درس به برهان امكان و وجوب و اثبات آن میپردازد. دستهبندی مباحث استدلالی در مقدمه، ارتباط مفاهیم با آیات ابتدای درس، روابط علی معلولی ذیل آیات و همچنین ارتباط میان آیات، اشعار و روایات بخش دوم (خداوند نور هستی) از مهمترین مباحث مطرح و ویژه این درس میباشند.
درس دوم: بعد از اثبات وجود خدا در درس نخست به عنوان منشا وجود هستی، در درس دوم به بررسی یگانگی خداوند در ذات، افعال و صفاتش میپردازیم. نكته قابل توجه در این قسمت آن است كه نخست هر شاخه از توحید و شرك مرتبط با آن را مستقلا بررسی كنیم، هركدام از تعاریف و توصیفات مربوط به آنها را تقسیم كنیم و بدانیم كه ممكن است هركدام از آن جملات ذیل هركدام از شاخههای توحید یا شرك در صورت سوال طرح شود و مفهوم مرتبط با آن خواسته شود، نكته مهم دیگر ارتباط هر آیه یا ذكر و عبارت با توحید مرتبط با آن است. در ضمن مثالهای توضیحی نیز بسیار مهم است مانند آنكه اعتقاد به خدای آب و خدای باد چه نوع شركی است؟ پاسخ: شرك ذاتی.
درس سوم: این درس در حقیقت ادامه مباحث درس دوم و یا به بیانی بهتر ثمره و نتیجه آن است. نكته قابل توجه و بسیار مهم در مطالعه این درس آن است كه نخست متن درس را مطالعه نمایید زمانی كه تا مباحث دژ مستحكم توحید را خواندید به بررسی آیات ابتدای درس و مفاهیم كلی و جزئی هر قسمت در آن بپردازید، بعد از اتمام این قسمت، بخش پایانی درس یعنی علل عدم تحقق اعتقاد به توحید در زندگی مردم عصر حاضر را مطالعه میكنیم، در این مبحث رابطه بین نكات در هر بند بسیار مهم است و دقت خاصی در مطالعه نیاز دارد.
درس چهارم: در حقیقت همان ادامه درس سوم و بیان كاملتر آن است. مباحث این درس را میتوانیم به دو دسته تقسیم كنیم. قسمت اول: تعریف اخلاص و ثمرات آن و قسمت دوم، راههای تقویت اخلاص. در قسمت اول: ابتدا مفهوم اخلاص را مطالعه نمایید سپس به بررسی آیات ابتدای درس بپردازید و پس از آن ثمرات اخلاص. شما برای فراگیری مباحث مرتبط با ثمرات اخلاص میتوانید آن را نیز به دو قسمت تقسیم نمایید: 1 - ثمرات اولیه 2 - ثمرات متعالی و سپس نكات مرتبط را به صورت خلاصهبرداری بنویسید تا بهتر در حافظه شما ملكه گردد.
در قسمت دوم: ما با پنج عنوان مواجهایم، در این بخش نكات ذیل هر تیتر را خوب مطالعه نمایید بالاخص ارتباط نكات هر بخش با یكدیگر و با عنوان آیات با تیتر كه در طرح سوال بسیار مورد توجه قرار میگیرند.
درس پنجم: در واقع این درس راه درمان كوتاهیهای معنوی و بازگشت به مسیر توحید عبادی را ترسیم میكند. مباحث هر بخش را به همان صورتی كه در گذشته گفته بودم به صورت بخش بخش تقسیم نمایید تا بر متن درس تسلط خوبی پیدا نمایید.
چ1 - بخش اول، اختیار: نخست متن درس را مطالعه فرمایید. دلایل وجدانی - درونی اثبات اختیار را با نكات مرتبط با هر سر تیتر فراگیرید، سپس به بررسی آیات مرتبط با اختیار بپردازید. سپس این بخش را با مطالعه فرایند آگاهی از اختیار به پایان رسانید.
